Menu
menu      Strona Główna
menu      Waksmund
menu      Oferta
menu      Atrakcje
menu      Galeria
menu      Linki
menu      Cennik
menu      Kontakt

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Waksmundduża górska letniskowa wieś, należąca do najstarszych na Podhalu.

   Wasmund leży nad rzeką Dunajec, 3 km na wschód od Nowego Targu, 
przy  drodze Nowy Targ - Krościenko.
Położenie administracyjne – woj. małopolskie, powiat nowotarski, gmina Nowy Targ.
Powierzchnia Waksmundu – 1.531 ha
Liczba mieszkańców -  ok.  2400 .
Kościół parafialny - Msze św. w niedziele i święta sob. 19.00 (zimą 17.00), ndz. 8.30, 11.00, 17.00 (VI -IX 19.00).
Kancelaria parafialna pon.-sob. po Mszy św., pt. 18-20.

Historia:

Według podania ustnego wieś założył Henryk Brodaty, jego żona Jadwiga lub ich syn Henryk Pobożny. Pierwszy kościółek drewniany pod wezwaniem św. Jadwigi w Waksmundzie istniał już w latach 1351-1359. Na miejscu dzisiejszego Waksmundu istniała osada około 1250 roku pod nazwą Wilcze Pole. Nazwa Waksmund / Wachszmuuth- Waxmund / pojawia się po osiedleniu tu kolonistów niemieckich na prawie magdeburskim przed rokiem 1334-1338.
Waksmund graniczy z wsiami od południa z Gronkowem, od wschodu z Ostrowskiem częściowo z Łopuszną, od północnego wschodu z lasami Kamienicy,  od północy z Gorcami – od północnego zachodu z Obidową, a od zachodu z miastem Nowy Targ. O granice wsi, szczególnie o pastwiska Waksmund prowadził za czasów króla Augusta 3 Sasa długotrwały proces z Nowym Targiem / częściowo z Łopuszną / zakończony dopiero po rozbiorach przez sądy austryjackie ugodą, w której Waksmund dużo musiał ustąpić ze swych roszczeń. Rozmiar wsi po przeprowadzonych pomiarach w roku 1846 wynosił 1530 ha, domów było 286, ludności ponad 1600 osób. Oprócz tego sołtysi Waksmundu posiadali w Tarach Halę Waksmundzką (nazwa zachowała się do dzisiaj), którą sprzedali przed kupnem lasów od Dominium Zakopiańskiego w roku 1871 położonych w Gorcach. Zatrudnieniem dawnej ludności było rolnictwo, oraz wypas owiec i bydła na halach. Waksmund na skutek nakładanych na niego ciężarów, ubożał i stał się zupełnie podobny do sąsiednich wsi gdzie ludność pracowała dla właściciela dworu i odrabiała pańszczyznę.

Szczególnie tragiczne losy Waksmundu były w czasie II wojny światowej. Wieś była dwukrotnie pacyfikowana.
Waksmund nawiedzały liczne powodzie, największa w 1934 roku, poziom wody wzrósł o 367 cm., wieś była 4 dni pod wodą. Na Podhalu zalana była powierzchnia - 5100 ha. Ostania powódź w 1997 roku była bardzo gwałtowna, ale trwała krócej. Wyrządziła bardzo duże szkody. Została zalana większość wsi od jednego "brzyzku" do drugiego czyli stromych obniżeń od strony Gorc i południowej, stanowiące granice starorzecza Dunajca. Pod wodą były cała "Zawoda" - ul. Długa, okolice kościoła z ul. Nadwodnią i Kościelną, cześć cmentarza, prawie cała Rówień i ulica Nowotarska od ul. Kościelnej w stronę Ostrowska. Były też lokalne podtopienia spowodowane przez potoki i niewydolną kanalizację burzową. Według znaku na kościele stan wody był wyższy niż w roku 1934. W 1999 roku na rzece Dunajec w Waksmundzie wybudowano w miejsce uszkodzonego powodzią, nowy most łączący północną część wsi z częścią południową, elektrownię wodną o mocy 300kW oraz jaz,  który już spełnił funkcję ochrony przed  powodzią.
Obecnie Waksmund jawi się jako zurbanizowana wieś, która intensywnie rozwija się gospodarczo dzięki dochodom ludności z rzemiosła i handlu, a zwłaszcza z kuśnierstwa. Jest to największy ośrodek garbarstwa i kuśnierstwa w gminie nowotarskiej. Charakterem zabudowy przypomina raczej małe miasteczko niż wieś. Dawne budynki parterowe zastąpiono wygodnymi murowanymi domami piętrowymi i dostatnio wyposażonymi willami.
Wieś posiada sieć wodno-kanalizacyjną, telefoniczną, energetyczną, zespół szkół, pocztę oraz kościół parafialny rzymsko-katolicki p.w. Św. Jadwigi Śląskiej.
Posiada również szereg walorów turystycznych i rekreacyjnych.

Warunki przyrodnicze:
Wody na terenie Waksmundu są zmineralizowane, średnio twarde. Zauważalny silny wpływ klimatu górskiego. Średnia wieloletnia temperatura powietrza wynosi 5,6°C. Maksymalna temperatura zanotowana w Waksmundzie to 53°C, minimalna: -49°C (1928/29), co jest nieoficjalnym rekordem Polski. Średnia wieloletnia sumy opadów atmosferycznych dla wsi Waksmund to ok. 800 mm. Pokrywa śnieżna utrzymuje się ok. 120 dni (średnio 111 dni), tj. stosunkowo długo i w Polsce tylko na terenie Tatr śnieg zalega dłużej.
Waksmund leży w najszerszej częściKotliny Orawsko - Nowotarskiej. Główną cechą rzeźby górskiej są promieniście rozbiegające się grzbiety i doliny od Turbacza. Dolne stoki nad Waksmundem posiadają gęsty zespół wcisów. Jest to teren o wysokości między 500 a 700 m n.p.m., pagórkowaty. Istnieje duża różnorodność gatunkowa szaty roślinnej. Nad wsią, na stokach Gorców dominuje las, który częściowo został zasadzony po II wojnie światowej. W piętrze podgórskim jest on mieszany, iglasto-liściasty, wyżej iglasty, głównie świerkowy. Świerk tworzy tutaj drzewostany zwarte, stąd poszycie i runo są ubogie. Wśród lasów występują polany łąkowe, bogate gatunkowo, choć ich skład został zmieniony przez działalność człowieka. Nad Dunajcem dominuje roślinność łęgowa z zaroślami olszynowymi i wierzbowymi. Najbliżej położonym parkiem jest Gorczański Park Narodowy.
Ulice w Waksmundzie :

  1. ul. Długa,
  2. ul. Gorczańska,
  3. ul. Jana Pawła II,
  4. ul. Kościelna,
  5. ul. Krótka,
  6. ul. Nadwodnia,
  7. ul. Na Równi,
  8. ul. Nowotarska,
  9. ul. Podtatrzańska,
  10. ul. Polna,
  11. ul. Słoneczna,
  12. ul. Sportowa,
  13. ul. Świerkowa.

Ilość gospodarstw :
-    rolnicy posiadający pow. 1 ha – 259 gospodarstw,
-    nierolnicy posiadający gosp. do 1 ha – 125 gospodarstw rolnych.

Ilość budynków:

łącznie 538

[źródło: Wikipedia]